Een huwelijksakte legt een burgerlijk huwelijk vast. Je vindt er gegevens van bruid en bruidegom en doorgaans informatie over hun ouders. Leeftijd, herkomst en beroep helpen om een bruidspaar te onderscheiden van gelijknamige personen. Neem de akte als geheel door; een korte indexvermelding laat vaak delen weg.
Zoek op beide partners
Begin met de namen en een vermoedelijke plaats en periode. De plaatszoeker helpt je de betreffende gemeente te vinden. Zoek zo nodig eerst alleen op één partner en controleer daarna de tweede naam. Vergelijk bij een treffer de ouders en leeftijden met je bestaande gegevens. Het CBG beschrijft dat huwelijksakten vaak leeftijden en herkomst vermelden. Reken een leeftijd niet zonder verdere controle om tot een exacte geboortedatum.
Noteer apart of een ouder als aanwezig, overleden of op andere wijze genoemd wordt. Trek uit afwezigheid geen conclusie over de familieverhoudingen. Een getuige kan verwant zijn, maar ook een buur, collega of andere bekende. Schrijf een verwantschap pas op wanneer de akte of een andere bron die ondersteunt.
Nederland: van tafel naar akte
Het Stadsarchief Amsterdam werkt een echt zoekvoorbeeld uit voor Jan Blekkenhorst en Marchien Lukkien in 1885. De tafel verwijst naar deel 5, blad 17v. De letter v betekent verso, de achterkant van het blad. Dat is geen aanwijzing om beeld 17 in een viewer te openen: zoek de nummering die op de gescande bladen staat.
Controleer vervolgens de genoemde bijlagen. Huwelijksbijlagen vormen een afzonderlijke reeks en kunnen bij een andere archiefdienst liggen. De akte noemt welke stukken werden overgelegd. Zoek die stukken op aan de hand van gemeente, huwelijk, datum en aktenummer; ga niet uit van dezelfde nummering als in het huwelijksregister.
België: scheid kerkelijk en burgerlijk
De Belgische ingang AGATHA omvat ook oudere kerkelijke huwelijken. Het project GENT beschrijft analyses van huwelijksakten uit Gentse parochieregisters over 1584–1796. Dat zijn geen burgerlijke huwelijksakten uit de latere burgerlijke stand. Noteer daarom altijd welke registratie je daadwerkelijk hebt geraadpleegd.
Stel voor een Belgisch burgerlijk huwelijk vast in welke gemeente de akte is opgemaakt en welke jaargang beschikbaar is. Een kerkelijk huwelijk kan een afzonderlijke gebeurtenis zijn; voeg de twee datums niet samen. Gebruik de openbaarheidshulp voor de toegang en Zoeken op naam wanneer een verwachte treffer uitblijft.